Wielu z nas kojarzy rok 966 z lekcji historii jako datę chrztu Polski. Jednak od 2019 roku, dzięki ustawie sejmowej, ten historyczny przełom ma swoją konkretną datę w kalendarzu, gdyż 14 kwietnia, to Narodowe Święto Chrztu Polski, dzień, który przypomina nam o fundamencie naszej tożsamości, religii i kultury. Co tak naprawdę wydarzyło się w Wielką Sobotę ponad tysiąc lat temu i dlaczego ten akt zmienił bieg historii naszych ziem?
Aby zrozumieć wagę chrztu Polski, musimy przenieść się do X wieku. Państwo Polan, rządzone przez dynastię Piastów, było młodym, dynamicznie rozwijającym się organizmem. Jednak otoczenie było groźne. Na zachodzie rośli w siłę sąsiedzi, a pogańskie wierzenia słowiańskie nie dawały Mieszkowi I – twórcy polskiej państwowości – narzędzi do scentralizowania władzy i zbudowania silnej pozycji na arenie międzynarodowej.
Przyjęcie chrztu nie było wyłącznie aktem religijnym – była to przede wszystkim przemyślana decyzja polityczna. Mieszko I, władca dalekowzroczny, rozumiał, że wejście w krąg cywilizacji zachodniej, chrześcijańskiej, jest jedyną drogą do umocnienia suwerenności. Kluczowym sojuszem było małżeństwo z czeską księżniczką Dobrawą w 965 roku. To ona, jak podają kronikarze, odegrała ważną rolę w procesie chrystianizacji dworu. Ostatecznie, Mieszko I przyjął chrzest w 966 roku, najprawdopodobniej w Wielką Sobotę, która wówczas przypadała 14 kwietnia.
Chociaż historycy nie są w stu procentach pewni, czy chrzest odbył się dokładnie tego dnia (źródła średniowieczne są skąpe), to 14 kwietnia 966 roku jest datą najbardziej prawdopodobną i symboliczną, oznaczającą wejście Polski do świata łacińskiego. W początkach chrześcijaństwa to właśnie wigilia Paschy była momentem, w którym udzielano sakramentu chrztu.
Chrzest Polski przyniósł fundamentalne zmiany, które kształtowały nasz kraj przez kolejne stulecia. Nowa religia zjednoczyła pogańskie plemiona w dorzeczach Wisły i Odry pod jednym Bogiem i jednym władcą, co umocniło władzę centralną. Przyjmując chrzest z Czech (a nie bezpośrednio od Niemców), Mieszko I uniknął wrogiego przejęcia i narzucenia wiary siłą, zachowując większą suwerenność. Wraz z chrześcijanami do Polski przybyli wykształceni duchowni, znający łacinę. Dzięki nim pojawiło się pismo, kancelarie państwowe, nowe techniki budowlane (kamienne kościoły) i sztuka. Polska stała się częścią kultury łacińskiej, włączając się w nurt kultury europejskiej, co dało impuls do rozwoju gospodarczego i politycznego.
Ustanowione w 2019 roku Święto Chrztu Polski ma na celu upamiętnienie tego „fundamentu polskiej państwowości”. 14 kwietnia to czas refleksji nad naszymi korzeniami. Choć nie jest to dzień wolny od pracy, w całym kraju wywieszamy flagi narodowe, by podkreślić ciągłość historii trwającej już ponad 1060 lat. To dobry moment na rozmowę o początkach naszej historii, o tym, że jesteśmy częścią europejskiej wspólnoty chrześcijańskiej od ponad tysiąca lat.
Dla mieszkańców Kleczewa i okolic, położonych w sercu historycznej Wielkopolski – niedaleko Gniezna i Poznania – data ta ma szczególny wymiar. To właśnie na tych terenach rodziła się Polska, a decyzja podjęta w 966 roku do dziś kształtuje naszą tożsamość kulturową. Gdy Mieszko I przyjmował chrzest, tereny dzisiejszego Kleczewa były prawdopodobnie częścią gęstych puszcz, przez które przebiegały szlaki handlowe łączące serce Wielkopolski z Kujawami. Musiało minąć dokładnie 400 lat od tego symbolicznego początku, by osada dojrzała do roli miasta. W 1366 roku, za panowania Kazimierza Wielkiego, Kleczew otrzymał prawa miejskie. To był nasz własny „chrzest” cywilizacyjny. Lokacja na prawie magdeburskim dała mieszkańcom samorząd, prawo do rynków i handlu, co na wieki ukształtowało charakter naszej miejscowości.
